Almanya’da Diploma Denkliği

Almanya’da Diploma Denkliği: Başvuru Süreci, Belgeler ve Bilmeniz Gerekenler

Türkiye’de üniversite, yüksekokul veya mesleki eğitim tamamladınız ve Almanya’da kendi alanınızda çalışmayı mı düşünüyorsunuz? O zaman karşınıza çıkabilecek en önemli konulardan biri Almanya’da diploma denkliği olacaktır.

Ancak Almanya’daki denklik sistemi herkes için aynı şekilde işlemez. Mesleğinize, diplomanızın türüne ve Almanya’da ne yapmak istediğinize göre Anerkennung, anabin veya ZAB Zeugnisbewertung gibi farklı yollarla karşılaşabilirsiniz.

Bu nedenle denklik sürecine başlamadan önce sorulması gereken ilk soru şudur:

“Benim mesleğim için Almanya’da resmi denklik gerekli mi?”

Bu rehberde Almanya diploma denkliği sürecini sade ve anlaşılır bir şekilde açıklıyoruz.

Almanya’da Diploma Denkliği Nedir?

Diploma veya mesleki yeterlilik denkliği, yurt dışında aldığınız eğitimin Almanya’daki karşılığının değerlendirilmesi anlamına gelir.

Mesleki denklik sürecinde yetkili Alman kurumu eğitiminizi Almanya’daki ilgili Referenzberuf, yani referans meslek ile karşılaştırır.

Bu değerlendirmede eğitimin süresi ve içeriği gibi unsurların yanında bazı durumlarda mesleki deneyimler ve ek yeterlilikler de dikkate alınabilir. Amaç, yabancı mesleki yeterliliğiniz ile Alman yeterliliği arasında önemli farklılıklar bulunup bulunmadığını belirlemektir. (Anerkennung Deutschland)

Denklik sürecinin sonunda size resmi bir değerlendirme sonucu verilir.

Her Diploma İçin Denklik Gerekli mi?

Hayır.

Almanya’da her meslek için resmi diploma denkliği zorunlu değildir.

Burada meslekler temel olarak iki gruba ayrılır:

Düzenlemeye tabi meslekler – Reglementierte Berufe

Bazı meslekleri Almanya’da yapabilmek için kanunen belirli bir yeterliliğe sahip olmanız gerekir.

Bunlara örnek olarak:

doktorluk,
hemşirelik,
devlet okullarında öğretmenlik,
bazı hukuk meslekleri,
bazı sağlık meslekleri

verilebilir.

Yabancı bir yeterlilikle bu mesleklerde çalışmak isteyen kişiler için genellikle resmi Anerkennung ve mesleğe göre ayrıca çalışma/meslek icra izni gerekir. (Make it in Germany)

Düzenlemeye tabi olmayan meslekler – Nicht reglementierte Berufe

Almanya’daki mesleklerin önemli bir bölümü bu gruptadır.

Örneğin birçok özel sektör, bilişim, matematik veya benzeri alanda mesleği yapabilmek için resmi bir mesleki denklik zorunlu olmayabilir.

Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır:

Mesleğin kendisi için denklik gerekmemesi, vize veya oturum sürecinde diplomanızı kanıtlamanız gerekmeyeceği anlamına gelmez.

Özellikle AB dışından Almanya’ya gelecek üniversite mezunlarının bazı çalışma vizesi veya EU Blue Card işlemlerinde diplomalarının Alman yükseköğretim sistemiyle karşılaştırılabilir olduğunu göstermeleri gerekebilir. (Make it in Germany)

Anerkennung, anabin ve ZAB Arasındaki Fark Nedir?

Bu üç kavram sıklıkla birbirine karıştırılır.

Anerkennung

Anerkennung, yabancı mesleki yeterliliğin Almanya’daki ilgili meslekle karşılaştırılmasıdır.

Özellikle düzenlemeye tabi mesleklerde önemlidir.

Yetkili kurum kişiden kişiye değişebilir. Mesleğinize ve Almanya’da çalışmak istediğiniz yere göre farklı bir kurum sorumlu olabilir.

anabin

anabin, yabancı üniversiteler ve akademik dereceler hakkında bilgi içeren Alman veri tabanıdır.

Bazı üniversite mezunları, üniversitelerinin ve diplomalarının gerekli şekilde anabin’de yer aldığını göstererek akademik yeterliliklerinin karşılaştırılabilirliğini kanıtlayabilir.

ZAB Zeugnisbewertung

Diplomanızın gerekli bilgileri anabin üzerinden kanıtlanamıyorsa veya resmi bir akademik değerlendirme belgesine ihtiyaç duyuluyorsa ZAB – Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen tarafından verilen Zeugnisbewertung gündeme gelebilir.

ZAB Zeugnisbewertung, yabancı üniversite diplomasının Alman eğitim sistemindeki seviyesini değerlendiren resmi bir belgedir.

Ancak önemli:

ZAB Zeugnisbewertung, düzenlemeye tabi bir meslekte gerekli olan mesleki Anerkennung’un yerine geçmez.

ZAB’nin güncel resmi bilgisinde standart Zeugnisbewertung ücreti 208 Euro olarak belirtilmektedir. (ZAB)

Almanya’da Diploma Denkliği Nasıl Yapılır?

Süreç mesleğe göre farklılaşsa da genel olarak şu şekilde ilerler.

1. Mesleğinizin Almanya’daki karşılığını bulun

İlk olarak Türkiye’deki eğitiminizin veya mesleğinizin Almanya’daki karşılığını belirlemeniz gerekir.

Mesleğinizin düzenlemeye tabi olup olmadığını ve hangi kurumun sorumlu olduğunu öğrenmek için Almanya’nın resmi Anerkennungs-Finder sisteminden yararlanabilirsiniz.

Bu aşama önemlidir çünkü yanlış kuruma yapılan başvuru gereksiz zaman kaybına neden olabilir. Resmi kaynaklar da yetkili kurumun Recognition Finder üzerinden belirlenmesini öneriyor. (Make it in Germany)

2. Yetkili kurumu belirleyin

Almanya’da bütün diplomaları değerlendiren tek bir denklik kurumu yoktur.

Yetkili kurum;

mesleğinize,
eğitiminizin türüne,
çalışmak istediğiniz eyalete,
mesleğin düzenlemeye tabi olup olmamasına

göre değişebilir.

Dolayısıyla bir arkadaşınızın başvurduğu kuruma sizin de başvurmanız gerektiğini varsaymak doğru değildir.

3. Belgelerinizi hazırlayın

İstenen belgeler yine mesleğe ve kuruma göre değişebilir.

Sıklıkla talep edilen belgeler arasında:

diploma,
transkript,
pasaport veya kimlik,
özgeçmiş,
eğitim içeriğini gösteren belgeler,
mesleki deneyim belgeleri,
çalışma belgeleri,
ek sertifikalar

bulunabilir.

Bazı belgeler için Almanca tercüme veya onaylı kopya istenebilir. Bu nedenle bütün belgeleri önceden tercüme ettirmek yerine, önce ilgili kurumun belge şartlarını kontrol etmek daha doğru olacaktır.

4. Başvurunuzu yapın

Başvurunun nasıl yapılacağı yetkili kuruma bağlıdır.

Bazı başvurular tamamen online yapılabilirken, bazı kurumlar ek belgeler veya farklı işlem yolları isteyebilir.

Başvuru tamamlandıktan sonra kurum belgelerinizi değerlendirir.

Denklik İşlemi Ne Kadar Sürer?

Her başvuru için kesin bir süre vermek doğru değildir.

Resmi bilgilere göre gerekli belgelerin eksiksiz şekilde teslim edilmesinden sonra birçok tanıma işleminde değerlendirme genel olarak yaklaşık üç ila dört ay sürebilir. Ancak eksik belgeler, meslek türü, ek incelemeler veya ilgili kurumun durumu süreyi değiştirebilir. (Make it in Germany)

Bu yüzden:

“Diploma denkliği kesin üç ayda çıkar.”

gibi bir genelleme yapmak doğru olmaz.

Denklik Sonucu Ne Olabilir?

Başvurunun sonucu her zaman doğrudan tam denklik olmak zorunda değildir.

Tam denklik

Yabancı mesleki yeterliliğiniz Alman referans mesleğiyle eşdeğer kabul edilir.

Önemli farklılıkların tespit edilmesi

Eğitiminiz ile Alman referans yeterliliği arasında önemli farklılıklar bulunabilir.

Bu durumda mesleğe bağlı olarak ek eğitim, uyum programı veya sınav gibi yollar gündeme gelebilir.

Mesleki deneyimleriniz ve diğer bilgi/becerileriniz de değerlendirmede rol oynayabilir. (Anerkennung Deutschland)

Dolayısıyla ilk değerlendirmede tam denklik alınamaması her zaman sürecin sona erdiği anlamına gelmez.

Türkiye’den Diploma Denkliği Başvurusu Yapılabilir mi?

Birçok durumda denklik sürecini araştırmaya ve başvuru hazırlıklarına Almanya’ya gelmeden önce başlayabilirsiniz.

Bu özellikle Almanya’da çalışma planı yapan kişiler için önemli bir avantajdır.

Türkiye’deyken:

mesleğinizin Almanya’daki karşılığını araştırabilir,
yetkili kurumu bulabilir,
gerekli belgeleri hazırlayabilir,
anabin durumunuzu kontrol edebilir,
gerekiyorsa ZAB sürecini araştırabilir,
Almanca öğrenmeye başlayabilirsiniz.

Böylece Almanya’ya geldikten sonra sürece sıfırdan başlamak zorunda kalmazsınız.

Diploma Denkliği İçin Almanca Gerekli mi?

Dil şartı bütün meslekler için aynı değildir.

Özellikle sağlık alanı veya diğer düzenlemeye tabi mesleklerde belirli bir Almanca seviyesi ve bazı durumlarda mesleki Almanca bilgisi istenebilir.

Resmi tanıma sürecinde de düzenlemeye tabi meslekler için mesleği icra etme izninin koşulları arasında Almanca bilgisi gibi ek şartlar değerlendirilebilir. (Anerkennung Deutschland)

Bu nedenle:

“Her denklik için B1 gerekir.”
veya
“Denklik için mutlaka B2 gerekir.”

gibi genel ifadeler doğru değildir.

Doğru Almanca şartını kendi mesleğiniz için yetkili kurumdan kontrol etmeniz gerekir.

Diploma Denkliği ve Vize Aynı Şey mi?

Hayır.

Diploma denkliği ile vize veya oturum işlemleri birbirinden farklı süreçlerdir.

Denklik, eğitim veya mesleki yeterliliğinizin değerlendirilmesiyle ilgilidir.

Vize ve oturum, Almanya’ya giriş ve Almanya’da kalma hakkınızla ilgilidir.

Ancak bazı çalışma vizelerinde diplomanızın veya mesleki yeterliliğinizin tanındığını ya da Alman yeterliliğiyle karşılaştırılabilir olduğunu kanıtlamanız gerekebilir. (Make it in Germany)

Diploma Denkliğinde En Sık Yapılan Hatalar

Başvuruya başlamadan önce şu hatalardan kaçınmak faydalıdır:

Mesleğin reglementiert olup olmadığını kontrol etmeden işlem başlatmak,
ZAB ile mesleki Anerkennung’u aynı şey sanmak,
Başka bir kişinin başvurduğu kuruma kendi mesleği için de başvurmak,
Yetkili kurumun şartlarını kontrol etmeden tercüme yaptırmak,
Eksik belgelerle başvuru yapmak,
Her meslek için aynı Almanca seviyesinin gerektiğini düşünmek,
Denklik ile vize işlemlerini aynı süreç sanmak.

En güvenli başlangıç sırası:

Meslek → Denklik gerekli mi? → Yetkili kurum → Belgeler → Başvuru

şeklindedir.

Almanya Kariyerinize Almanca ile Hazırlanın

Diploma denkliği Almanya’da kariyer planının önemli bir parçası olabilir. Ancak Almanya’daki iş hayatına hazırlanırken mesleki belgeler kadar Almanca bilgisini geliştirmek de önemlidir.

Online Almanca’da A1, A2 ve B1 seviyelerindeki video eğitimleri kendi hızınızda çalışarak Almancanızı sistemli şekilde geliştirmenize yardımcı olur.

A1 + A2 + B1 Tüm Paket öğrencileri ayrıca Online Almanca’nın ücretsiz Diploma Denkliği Danışmanlığından yararlanabilir.

Danışmanlıktan yararlanmak için kursları bitirmiş olmanız gerekmez. Tüm Paket satın almanız yeterlidir.

→ A1 + A2 + B1 Tüm Paketi İncele